Casusluk skandalının yankıları sürüyor. ABD Ticaret Bakanı görevden alınabilir

ABD Kongresi, eski Nvidia CEO'su Jensen Huang ile Ticaret Bakanı Howard Lutnick'i şirketteki gelişmeler ve çip ihracatı denetimleri hakkında ifade vermeye çağırdı.

ABD Senatosu Bankacılık Komisyonu Başkanı Tim Scott, Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve eski Nvidia Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang'a mektup göndererek şirketteki son gelişmeler hakkında ifade vermelerini istedi.

Huang, ABD makamlarının Çin hükümeti adına casusluk yaptığından şüphelendiği Alice Huang adlı iş insanıyla romantik ilişki yaşadığına dair haberlerin ardından yapay zeka alanındaki önde gelen şirketlerden Nvidia'daki görevinden ayrılmıştı.

Öte yandan giderek artan sayıda Kongre üyesi, yönetimin onlarca Çinli şirketi ABD ticaret kara listesine eklemeyi reddetmesi ve hükümetin Nvidia'nın Çin'e yaptığı ihracatı gereği gibi denetleyip denetlemediği konusunda Lutnick'i eleştiriyor.

Scott, X sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, "Son haberler ulusal güvenliğimiz ve hassas ABD teknolojisinin korunması konusunda ciddi endişeler doğuruyor. Nvidia CEO'su Jensen Huang ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in Senato Bankacılık Komisyonu önünde ifade vermesini talep ediyorum" ifadelerini kullandı.

Scott, Huang'ın gönüllü olarak ifade vermemesi halinde kendisini celp ile çağırmayı değerlendireceğini belirterek, "Amerikan halkı yanıtları hak ediyor" dedi.

Öte yandan Reuters ajansına konuşan kaynaklara göre, Washington'da harekete geçme yönündeki taleplerin artmasıyla birlikte üst düzey Beyaz Saray yetkilileri de Lutnick'in görevden alınıp alınmayacağını ayrı olarak tartışıyor.

Temsilciler Meclisinin üç komisyonun başkanları da Huang ve Nvidia Baş Hukuk Müşaviri Tim Teter'e mektup göndererek sırasıyla 1 Aralık ve 2 Aralık tarihlerinde kapalı kapılar ardında tutanaklı görüşmelere katılmalarını, aksi halde celp çıkarılacağını bildirdi.

Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Brian Mast, Çin Alt Komisyonu Başkanı John Moolenaar ve İstihbarat Komisyonu Başkanı Rick Crawford mektupta, "Derhal ele alınması gereken açık ulusal güvenlik endişeleri var" değerlendirmesine yer verdi.

Komisyon başkanları ayrıca Ticaret Bakan Yardımcısı Jeffrey Kessler'in 3 Aralık'taki oturumda ifade vermesini istedi. PİYASALARDA NVIDIA DEPREMİ

Çin, Alice Huang'ın casus olduğu iddialarını reddederken, ABD Adalet Bakanı Todd Blanche, bakanlığın henüz bu konuda bir sonuca varmadığını açıkladı.

Söz konusu olayın merkezindeki Alice Huang, ABD hükümetinin ihracat kontrolleri kapsamında kısıtlanan gelişmiş yapay zeka çiplerini Çin'in elde etmesine yardımcı olduğundan şüphelendiği Nvidia ortağı Megaspeed şirketinde yönetici olarak görev yapıyordu.

Huang'ın ayrılığının Çin'in gelişmiş ABD çiplerine erişimini daha da kısıtlayabileceği endişesiyle Çinli yapay zeka hisseleri cuma günü değer kaybetti.

Yatırımcıların Çinli yapay zeka modelleri ve ABD'ye donanım tedarik eden şirketlerin hisselerini elden çıkarmasıyla Z.AI hisseleri yüzde 12, MiniMax Group hisseleri ise yüzde 8,4 düştü.

İşleri büyük ölçüde ABD pazarına bağlı olan veri merkezi tedarikçileri Zhongji Innolight ve Eoptolink Technology hisseleri de yüzde 8'den fazla geriledi. KONGRE'DE ÇİP İHRACATINA YÖNELİK KISITLAMA TASARILARI

ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Çin pazarındaki erişimi korumaya çalışan ve ABD Başkanı Donald Trump ile yakın bağları bulunan Huang'ın ayrılığının ardından Kongrede Çin'e çip ihracatını sınırlama konusunda büyüyen bir uzlaşı olduğunu söyledi.

Her iki partiden Kongre üyeleri de Çin'in gelişmiş yapay zeka çiplerine erişimine yönelik daha sıkı kısıtlamalar getirilmesi çağrısı yaptı.

Louisiana eyaletinden Cumhuriyetçi Johnson, Kongre binasında gazetecilere yaptığı açıklamada Çin'e gelişmiş teknoloji erişimini sınırlamaktan yana olduğunu belirterek, "Çin'e çip ihracatı kontrolleri burada büyük bir mesele oldu. Kongrede bunun alınması gereken önemli bir tutum olduğuna dair gelişen bir uzlaşı olduğunu düşünüyorum" diye konuştu.

İsminin açıklanmaması kaydıyla konuşan bir Senato danışmanı, Kongredeki Cumhuriyetçilerin her iki partinin de desteğini alan yıllık savunma bütçesi yasasına Çin'e gelişmiş yapay zeka çipi ihracatına yönelik yeni kısıtlamalar eklemek istediğini aktardı.

Pazartesi gününden bu yana yapılan açıklamalara göre Kongre üyeleri çip ihracatına ilişkin en az dört yasa tasarısının geçirilmesi için girişimlerini hızlandırdı.

Bu kapsamda AI Overwatch Yasası Kongreye gelişmiş yapay zeka çipi ihracatı üzerinde daha fazla yetki verirken, Çip Güvenliği Yasası kaçakçılığı önlemek amacıyla şirketlerin gelişmiş yapay zeka işlemcilerinin konumunu takip etmesini zorunlu kılacak.

Match Yasası ABD müttefiklerine Çin'e gönderilecek gelişmiş çip üretim ekipmanlarının satışını ve bakımını kısıtlamaları için baskı yapmayı öngörürken, Uzaktan Erişim Güvenliği Yasası Ticaret Bakanlığına Çinli firmaların Nvidia çiplerine erişmek için yurt dışındaki veri merkezlerini kiralamasını durdurma yetkisi tanıyacak.

Reuters'ın haberine göre Çinli yapay zeka şirketleri, Jensen Huang hakkındaki iddiaların Washington'ı uzaktan erişim kısıtlamalarını sıkılaştırmaya yönelteceği endişesiyle Çin dışında Nvidia destekli bilgi işlem kapasitesi kiralamaya çalışıyor. NVIDIA'YA YÖNELİK İNCELEMELERİN SÜRMESİ BEKLENİYOR

Washington merkezli Jamestown Foundation analisti Sunny Cheung, Huang'ın istifasının Kongrenin Nvidia'ya yönelik incelemesini sona erdirmesinin beklenmediğini ve eski CEO'yu soruşturmalara karşı daha açık hale getirebileceğini söyledi.

Reuters'a konuşan Cheung, "Kongre onu hala celp ile çağırabilir ve Nvidia sorunların Huang'ın ötesine geçip geçmediğini belirlemek için bağımsız bir soruşturma yürütmeli" dedi.

Huang'ın ayrılığının Nvidia'nın Washington'daki etkisini zayıflatabileceğini ve gelişmiş çip ihracatını sıkılaştıran yasalara ivme kazandırabileceğini belirten Cheung, Nvidia'nın yeni yönetiminin ABD'li karar vericilerle güveni yeniden tesis etmek amacıyla Çin stratejisini gözden geçirebileceğini ifade etti.

Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Cumhuriyetçi Brian Mast, Kongre personelinin çarşamba gecesi Nvidia ile tarih ve yer konusunda görüştüğünü belirterek, Jensen Huang'ın 26 Kasım'daki Şükran Günü öncesinde Kongre önünde ifade vermesinin beklendiğini söyledi.