Her İnsanın Yarısı İyi, Yarısı Kötü müdür?

İnsan doğası yüzyıllardır tartışılan bir konu.

Kimileri insanın özünde iyi olduğunu savunur, kimileri ise çıkar söz konusu olduğunda herkesin karanlık bir yüzü bulunduğunu söyler.

Peki gerçekten her insanın yarısı iyi, yarısı kötü müdür? 

Bu soru sadece felsefi değil; psikolojik, sosyolojik ve hatta ekonomik boyutları olan bir meseledir.

İnsan Doğası: İyi mi, Kötü mü?

Tarih boyunca düşünürler bu konuda farklı görüşler ortaya koydu.

Örneğin Thomas Hobbes, insanın doğası gereği bencil olduğunu ve düzen olmazsa kaos çıkacağını savunuyordu.

Buna karşılık Jean-Jacques Rousseau, insanın doğuştan iyi olduğunu, onu bozanın toplum olduğunu iddia ediyordu.

Günümüz psikolojisi ise daha dengeli bir yaklaşım sunuyor: İnsan ne tamamen iyidir ne tamamen kötü. İnsan, potansiyeller bütünüdür.

İyilik ve Kötülük Neden Aynı Anda Var?

İnsan beyninde empati, merhamet ve iş birliği gibi olumlu duyguları yöneten bölgeler olduğu gibi; korku, öfke ve hayatta kalma içgüdüsünü yöneten mekanizmalar da vardır.

Yani aslında mesele “iyi mi kötü mü?” sorusundan çok, hangi tarafın beslendiği sorusudur.

Sevgi gören biri daha merhametli olabilir.

Sürekli haksızlığa uğrayan biri daha sertleşebilir.

Eline güç geçen biri değişebilir.

İnsan, içinde iki potansiyel taşır. Koşullar, eğitim ve bilinç hangi tarafın ağır basacağını belirler.

Günlük Hayatta Bunun Örnekleri 

Trafikte sakin biri, yoğun stres altında agresifleşebilir.

Yardımsever bir insan, çıkarı söz konusu olduğunda bencil davranabilir.

Sert görünen biri, özel hayatında son derece şefkatli olabilir.

Bu çelişki aslında insanın doğasının bir parçasıdır. Çünkü insan tek boyutlu değil, çok katmanlı bir varlıktır.

 İyi ve Kötü Arasında İnce Çizgi

Toplum genellikle insanları etiketlemeyi sever:

“Bu iyi insan.”

“Bu kötü insan.”

Oysa çoğu zaman davranışlar duruma bağlıdır.

Bir insan bir konuda yanlış yapabilir ama bu onun tamamen kötü olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde bir iyilik yapmak da bir insanı tamamen iyi yapmaz.

Peki Çözüm Nedir?

Eğer her insanın içinde hem iyilik hem kötülük potansiyeli varsa, o zaman yapılması gereken şey bellidir:

Bilinç geliştirmek

Empatiyi artırmak

Adaletli sistemler kurmak

Eğitimi güçlendirmek

Gücü dengelemek

Çünkü kontrolsüz güç, çoğu zaman insanın karanlık tarafını ortaya çıkarır.

Sonuç olarak İnsan Bir Terazidir.

Bir kefesinde vicdan, diğer kefesinde çıkar vardır.

Hangi taraf ağır basarsa, davranış o yönde şekillenir.

Belki de mesele insanın yarısının iyi, yarısının kötü olması değil; hangi yarının beslendiğidir.

Toplumsal sorunların temelinde çoğu zaman “kötü insanlar” değil, iyi tarafı beslenmemiş insanlar vardır. Eğer sistemler adil, eğitim güçlü ve bilinç yüksek olursa; toplumda iyilik tarafı ağır basar.

Sizce insan yapısı doğuştan mı, yoksa sonradan mı şekillenir? 

Yoksa insan yapısı doğuştan mı bellidir, yoksa sonradan şartlar mı belirler? 

Yorumlarda fikrinizi paylaşın.